Dikili’nin geleceği rapora girdi! 2040 için çarpıcı tablo

ANALİZ

Dikili’nin önümüzdeki 15 yılına ilişkin dikkat çekici veriler ortaya çıktı. İzmir Kalkınma Ajansı (İZKA) tarafından hazırlanan “Kuzey İzmir Mekânsal Gelişme Perspektifi Sentez Raporu”, ilçenin 2040 yılına kadar yaşayabileceği nüfus artışından imar kapasitesine, turizm potansiyelinden istihdam ve sanayi alanlarına kadar geniş bir gelecek tablosu ortaya koyuyor.

Raporda, 2023 yılında 48 bin 379 olan Dikili nüfusunun farklı gelişme senaryolarına göre 2040 yılında 79 bin 70 ile 94 bin 601 kişi arasında gerçekleşebileceği öngörülüyor. İlçenin mevcut imar planlarının toplam nüfus kapasitesi ise 198 bin 405 kişi olarak hesaplanıyor.

Dikili’nin geleceğine ilişkin tablo bununla da sınırlı değil. Raporda, Dikili Termal Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgesi kapsamında 36 bin 780 yataklık kapasite öngörülürken, Dikili Tarıma Dayalı İhtisas Organize Sanayi Bölgesi’nin 304 hektarlık alanda 3 bin 500 kişilik istihdam kapasitesine sahip olduğu belirtiliyor.

Peki Dikili 2040’a giderken hangi bölgelerde büyüyecek? Çandarlı, Salihler, Kabakum, Denizköy ve Dikili merkez için raporda nasıl bir gelecek öngörülüyor? İlçenin mevcut imar kapasitesi ne kadar ve bu kapasitenin ne kadarı kullanılabilir durumda? Turizm ve sanayi yatırımları Dikili’nin gelecekteki nüfus ve istihdam yapısını nasıl şekillendirebilir?

İşte İZKA’nın Kuzey İzmir için hazırladığı kapsamlı raporda Dikili’ye ilişkin yer alan dikkat çekici veriler…

İzmir Kalkınma Ajansı tarafından hazırlanan Kuzey İzmir Mekânsal Gelişme Perspektifi Sentez Raporu, Aliağa, Bergama, Dikili ve Kınık ilçelerini kapsıyor.

Çalışmada Dikili, Aliağa, Bergama ve Kınık ile birlikte Kuzey İzmir’in temel yerleşimlerinden biri olarak ele alınıyor. Raporun çıkış noktasında bölgede sanayi, lojistik, turizm, tarım ve buna bağlı nüfus hareketlerinin önümüzdeki yıllarda yaratabileceği değişimler bulunuyor.

Rapora göre Dikili’nin diğer ilçelerden ayrılan en önemli özelliklerinden biri, son yıllardaki nüfus artışının büyük ölçüde sanayi kaynaklı olmaması. Dikili’deki nüfus artışının, ilçenin sayfiye niteliği ve yazlık konut gelişimi nedeniyle dinlenme ve turizm amaçlı göçle bağlantılı olduğu belirtiliyor.

Rapor, Dikili ve Çandarlı’nın doğal kaynakları, uzun ve geniş plajları, küçük koy ve adaları nedeniyle turizm ve yazlık konut gelişimine dayalı olarak büyüdüğünü, buna bağlı olarak hizmet sektörünün de ilçede yoğunlaştığını ifade ediyor. Dikili’nin bunun yanında jeotermal kaynakları ve tarımsal potansiyeliyle de öne çıktığı belirtiliyor.

2023 yılında Dikili’nin nüfusu 48 bin 379

Rapora göre Dikili’nin 2023 yılı nüfusu 48 bin 379 kişi.

İlçenin yüzölçümü ise 54 bin 870 hektar olarak veriliyor. Bu rakamla Dikili, Kuzey İzmir’de Aliağa, Bergama ve Kınık ile birlikte çalışma alanının dört ana ilçesinden biri olarak yer alıyor.

Dikili nüfusunun yerleşim yapısına bakıldığında 2023 yılında:

26 bin 290 kişi ilçe merkezinde,

8 bin 154 kişi Çandarlı’da,

13 bin 935 kişi ise kırsal yerleşmelerde yaşıyor.

İlçe toplam nüfusunun yüzde 54,3’ünün ilçe merkezinde bulunduğu belirtiliyor.

Rapor ayrıca Dikili’nin nüfus artışının Kuzey İzmir içerisindeki yüksek artış gösteren yerleşimlerden biri olduğunu ortaya koyuyor. 2007-2023 döneminde Dikili ilçesinin nüfus artış indeksi 177 olarak hesaplanıyor. Aynı dönemde Dikili kentinin nüfus artış indeksi ise 181.

Raporda Dikili’nin kırsal nüfusunun da son 16 yılda yaklaşık 1,5 katına ulaştığı belirtiliyor.

Dikili’nin nüfus yapısında yazlık konut etkisi

Raporda Dikili açısından özellikle dikkat çekilen konulardan biri yazlık konutlar.

İZSU abone sayılarına göre Dikili kentinde 9 bin 927 yazlık konut bulunduğu ve bu konutların 22 bin 932 kişilik mevsimlik nüfus potansiyeli oluşturduğu belirtiliyor.

Bu nedenle rapor, yalnızca yerleşik nüfusa bakıldığında ilçenin gerçek nüfus hareketliliğinin tam olarak anlaşılmasının mümkün olmadığını vurguluyor.

Turizm faaliyetleri ve yazlık konutların kullanımı nedeniyle Dikili’de yıl içinde önemli mevsimsel nüfus hareketleri yaşandığı ifade ediliyor.

Raporda ayrıca Dikili’de hane halkı büyüklüğünün son yıllarda yaşlı ve emekli nüfusun yerleşme eğilimine bağlı olarak 2,31 kişiye kadar düştüğü belirtiliyor.

2040’ta Dikili nüfusu 79 bin ile 94 bin arasında öngörülüyor

Raporun en dikkat çekici bölümlerinden biri Dikili’nin 2040 yılı nüfus projeksiyonları.

Çalışmada iki farklı senaryo kullanılıyor:

A0 senaryosu, gerçekleşmesi daha olası görülen gelişim düzeyini;

Amaks senaryosu ise belirtilen dönem içerisinde gerçekleşmesinde daha fazla belirsizlik bulunan yatırım kapasitelerini de kapsayan maksimum gelişim senaryosunu ifade ediyor.

Dikili için ilçe toplamında yapılan hesaplamaya göre:

2023 nüfusu: 48 bin 379

2040 A0 senaryosu: 79 bin 70

2040 Amaks senaryosu: 94 bin 601

Buna göre A0 senaryosunda Dikili nüfusunun yaklaşık 30 bin 691 kişi, Amaks senaryosunda ise yaklaşık 46 bin 222 kişi artacağı hesaplanıyor.

Plan kapasitesi açısından bakıldığında ilçenin mevcut imar planlarında toplam 198 bin 405 kişilik nüfus kapasitesi bulunuyor.

2040 A0 senaryosunda bu kapasitenin yüzde 40’ının, Amaks senaryosunda ise yüzde 48’inin dolacağı öngörülüyor.

En büyük nüfus artışı Dikili merkez ve Çandarlı’da

Dikili ilçesi içerisindeki nüfus dağılımına bakıldığında en yüksek nüfus artışının merkez ve Çandarlı’da gerçekleşmesi bekleniyor.

Dikili merkez

2023 nüfusu: 26 bin 290

Plan nüfus kapasitesi: 59 bin 466

2040 A0: 41 bin 938

2040 Amaks: 49 bin 009

Dikili merkez için A0 senaryosunda plan doluluk oranı yüzde 71, Amaks senaryosunda ise yüzde 82 olarak hesaplanıyor.

Raporda ayrıca farklı mekânsal gelişme alternatifleri kapsamında Dikili kent nüfusunun 2040 yılında 42 bin 500 ile 57 bin kişi arasında gerçekleşmesinin öngörüldüğü belirtiliyor.

Çandarlı

Çandarlı’nın 2023 nüfusu 8 bin 651.

Plan nüfus kapasitesi ise yazlık konut nüfusu hariç 90 bin 779 kişi olarak hesaplanıyor.

2040 yılı için A0 senaryosunda 15 bin 122, Amaks senaryosunda ise 19 bin 475 kişi öngörülüyor.

Farklı mekânsal gelişme alternatiflerinde Çandarlı nüfusunun 2040 yılında 15 bin ile 24 bin kişi arasında gerçekleşmesi bekleniyor.

Rapor, Çandarlı’nın geçmişte ağırlıklı olarak orta yaş üstü ve emekli nüfus çektiğini, gelecekte ise daha genç çalışan nüfusu da çekmesinin beklendiğini belirtiyor.

Kabakum, Salihler ve Denizköy’de de büyüme öngörülüyor

Dikili’nin kıyı yerleşimleri arasında Kabakum, Salihler ve Denizköy de raporda ayrı ayrı değerlendiriliyor.

Kabakum

2023 nüfusu 1.953 kişi.

Plan nüfus kapasitesi 6 bin 135 kişi.

2040 A0 senaryosunda 2 bin 641, Amaks senaryosunda 3 bin 51 kişi öngörülüyor.

Farklı mekânsal gelişme alternatiflerinde 2040 nüfusunun 2 bin 500 ile 4 bin kişi arasında gerçekleşmesi bekleniyor.

Raporda Kabakum’un geçmişteki hızlı nüfus artışından farklı olarak önümüzdeki dönemde daha yavaş büyümesinin öngörüldüğü belirtiliyor.

Salihler

2023 nüfusu 3 bin 852 kişi.

Plan nüfus kapasitesi 21 bin 38 kişi.

2040 A0 senaryosu: 6 bin 611

2040 Amaks senaryosu: 8 bin 203

Alternatiflere göre 2040 nüfusunun 4 bin 500 ile 7 bin kişi arasında gerçekleşmesi öngörülüyor.

Raporda Salihler’de gelecekte orta üstü yaş grubu ve emekli nüfusun yerleşmesinin beklendiği belirtiliyor.

Denizköy

2023 nüfusu 363 kişi.

Plan nüfus kapasitesi 1.628 kişi.

2040 A0 senaryosu: 557

2040 Amaks senaryosu: 678

Denizköy’de kıyı ve yazlık konut gelişiminin gelecekteki nüfus yapısında etkili olması bekleniyor.

Dikili’de 25 kırsal yerleşme de raporda incelendi

Dikili merkez ve Çandarlı dışında kalan 25 kırsal yerleşmenin 2023 yılı nüfusu toplam 13 bin 935 kişi olarak veriliyor.

Bu yerleşmelerde toplam nüfus yoğunluğu 35 kişi/hektar.

Raporda Dikili ilçesinde turizm ve yazlık konut gelişiminin devam etmesi beklenen yerleşmeler arasında Denizköy ve Bademli’nin yanı sıra Kabakum, Salihler, Nebiler, Bahçeli ve Kıroba da sayılıyor.

2040 model sonuçlarında özellikle bu yerleşmelerde nüfus artış eğiliminin devam edeceği belirtiliyor.

Dikili’nin 1.340 hektardan fazla alanında yazlık konut potansiyeli bulunuyor

Rapora göre Dikili merkez, Kabakum, Salihler, Çandarlı, Denizköy ve Bademli’de toplam 1.340,91 hektar yazlık konut alanı bulunuyor.

Bu alanların toplam nüfus potansiyeli 67 bin 360 kişi olarak hesaplanıyor.

Ortalama nüfus yoğunluğu ise 50 kişi/hektar.

Bu veri, raporun Dikili’nin gelecekteki mekânsal gelişiminde yazlık konutların neden önemli bir yer tuttuğuna ilişkin değerlendirmelerinin temel unsurlarından biri.

Dikili’de turizm potansiyeli yüksek, ancak kapasite henüz sınırlı

Raporda Dikili’nin deniz turizmi açısından önemli bir potansiyele sahip olduğu belirtiliyor.

Bununla birlikte ilçedeki deniz turizminin büyük ölçüde yazlık konutlarda gerçekleştiği, bu nedenle nüfusun yarı-yerleşik bir karakter gösterdiği ifade ediliyor.

2023 verilerine göre İzmir’deki toplam yatak kapasitesinin yüzde 1,6’sının Dikili’de bulunduğu belirtiliyor.

Rapora göre Dikili’nin sahip olduğu doğal ve tarihî değerler ile jeotermal su potansiyeli nedeniyle ilçe, 16 Aralık 2006 tarihinde yayımlanan karar doğrultusunda İzmir Dikili Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgesi kapsamına alınmış durumda.

Dikili Termal KTKGB: 39 bin 245 hektarlık planlama alanı

Raporda Dikili Termal Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgesi özel bir başlık altında ele alınıyor.

Dikili Termal KTKGB’nin sınırlarının 2009 yılında daraltıldığı, bölgeye ilişkin 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planı ile 1/25.000 ölçekli Nazım İmar Planı’nın 7 Mart 2017 tarihinde onaylandığı belirtiliyor.

Planlama alanının büyüklüğü 39 bin 245 hektar.

Plan kapsamında yaklaşık 2 bin hektarlık alanın;

turizm konaklama tesisleri,

sağlık turizmi,

ticaret-turizm-konut karma kullanımı,

günübirlik kullanım,

eko turizm,

agro turizm

amaçlarıyla kullanılması öngörülüyor.

Bölge içerisinde üç alt bölgede toplam 36 bin 780 yatak kapasitesi öneriliyor.

Bu kapasitenin istihdam karşılığı ise raporda 11 bin 34 kişi olarak hesaplanıyor.

Bunun alt bölgelere göre dağılımında:

Nebiler Bölgesi: 2 bin 302 kişi

Kaynarca Bölgesi: 4 bin 56 kişi

Bademli Bölgesi: 4 bin 675 kişi

istihdam kapasitesi öngörülüyor.

Rapora göre Dikili ilçesindeki 25 kırsal mahallenin 19’u KTKGB sınırları içerisinde bulunuyor.

Planda 551 hektar mevcut, 865 hektar gelişme alanı olmak üzere toplam 1.416 hektarlık kırsal konut yerleşme alanı planlanmış durumda.

Planlama alanının toplam nüfus öngörüsü ise 46 bin 262 kişi

Termal turizm potansiyeli henüz harekete geçmemiş

Rapordaki değerlendirmeye göre Dikili’nin bölge içindeki nüfus dağılımının tahmin edilen toplam nüfusun altında kalmasının temel nedenlerinden biri, yeni yatırım alanlarının genel olarak Dikili ilçesi dışında bulunması.

Raporda Dikili’de termal turizmin gelişme potansiyeli bulunduğu ancak bu potansiyelin henüz harekete geçmediği ifade ediliyor.

Yeni yatırımların ise esas olarak Dikili Tarıma Dayalı İhtisas Organize Sanayi Bölgesi ile sınırlı kaldığı belirtiliyor.

Dikili TDİOSB için 304 hektar ve 3 bin 500 kişilik istihdam kapasitesi

2040 yılı istihdam senaryolarında bu yatırımın Dikili’nin gelecekteki ekonomik yapısında dikkate alınan yatırımlardan biri olduğu görülüyor.

Buna karşılık rapor, Dikili’deki diğer büyük yatırım alanlarının sınırlı olması nedeniyle ilçedeki nüfus artışının Aliağa ve Bergama gibi sanayi yatırımlarının yoğunlaştığı ilçelerdeki kadar yatırım kaynaklı gerçekleşmeyeceğini belirtiyor.

Dikili’de istihdamın yüzde 30’u tarımda

Raporda 2023 yılı istihdam verilerine göre Dikili’de toplam düzeltilmiş istihdam 19 bin 178 kişi.

Sektörel dağılımda Dikili için:

Tarım: yüzde 29,61

İnşaat: yüzde 18,96

Toptan ve perakende ticaret: yüzde 14,18

oranları öne çıkıyor.

Raporda Dikili’nin temel sektörleri arasında tarım, madencilik, inşaat ve konaklama faaliyetleri sayılıyor.

Bu tablo, ilçenin ekonomik yapısının sanayi ağırlıklı Aliağa’dan farklı olduğunu ve Dikili’de tarım, turizm, konaklama, ticaret ve inşaat faaliyetlerinin daha belirgin olduğunu gösteriyor.

Arazi kullanımında yazlık konutlar belirleyici

2023 yılı arazi kullanım verilerine göre Dikili ilçesinin toplam alanı 54 bin 870 hektar.

Bunun:

1.911,92 hektarı kentsel yerleşmeler ve çalışma alanları,

1.045,29 hektarı kırsal yerleşmeler ve çalışma alanları,

51.912,79 hektarı ise yerleşme dışı alanlardan oluşuyor.

Kentsel ve kırsal yerleşmelerin toplamı içerisinde Dikili’nin dikkat çeken özelliği ise konut alanlarının ağırlığı.

Dikili’deki kentsel kullanım alanı 1.912 hektar.

Bunun 1.579 hektarını, yani yüzde 83’ünü, konut yerleşme alanları oluşturuyor.

Konut yerleşme alanlarının 1.341 hektarı ise ikinci konut, başka bir ifadeyle yazlık konut niteliğinde.

Raporda Dikili’deki mevcut kentsel gelişimin de büyük ölçüde düşük yoğunluklu yazlık konut sitelerinin yayılmasıyla gerçekleştiği belirtiliyor.

Amaks senaryosunda 535 hektarlık arazi dönüşümü

2040 yılı Amaks senaryosunda Dikili için öngörülen arazi kullanım dönüşümü toplam 535,49 hektar.

Bu dönüşümün:

129,81 hektarı yapay alanlardan,

189,54 hektarı tarım alanlarından,

215,37 hektarı orman alanlarından,

0,08 hektarı sulak alanlardan,

0,69 hektarı su kütlelerinden

oluşuyor.

Rapor, genel olarak planlı ancak henüz yapılaşmamış alanların tarım alanları, doğal bitki örtüsü ve ekolojik hassas bölgelerle çakışabildiğine dikkat çekiyor.

Deprem açısından Dikili’de 6. derece tehlikeli alanların oranı yüzde 19,6

Raporda deprem tehlikesi jeolojik birimler temelinde 1’den 6’ya kadar sınıflandırılıyor.

derece en yüksek deprem tehlikesi sınıfı olarak tanımlanıyor.

Dikili ilçesinin yüzde 19,6’sının 6. derece deprem tehlikesi bulunan alanlarda olduğu belirtiliyor.

Bu oran Kuzey İzmir ilçeleri içerisinde Kınık ve Aliağa’nın ardından geliyor.

Taşkın riski: Dikili’de 53,47 hektar alan ve 3 bin 87 kişi

Raporda 50, 100 ve 500 yıllık taşkın periyotları kullanılarak yapılan analizlerde Dikili’de yerleşim alanlarının yüzde 10,6’sının taşkın tehlikesi altında olduğu belirtiliyor.

2040 Amaks senaryosuna göre Dikili’de:

53,47 hektar planlı gelişim alanının taşkın tehlikesi altında kalabileceği,

bu alanlarda 3 bin 87 kişinin bulunabileceği hesaplanıyor.

Kuzey İzmir genelinde taşkın riskinin özellikle yerleşim içindeki dere yatakları nedeniyle Dikili’yi doğrudan etkilediği ifade ediliyor.

Dikili’deki en dikkat çekici alt bölge ise Kabakum.

Kabakum’da imar planı sınırları içinde bulunan ancak henüz yapılaşmamış alanların yüzde 30,3’ünün, yani 37,7 hektarın, taşkın tehlikesi altında olduğu hesaplanıyor.

Amaks senaryosunda Kabakum’daki tehlike altındaki nüfus 926 kişi olarak veriliyor.

Deniz seviyesi 1 metre yükselirse Dikili’de 3 bin 158 kişi etkilenebilir

Raporda kıyı bölgeleri için ayrıca deniz seviyesinin 1 metre yükselmesi senaryosu inceleniyor.

Kuzey İzmir genelinde 2040 Amaks senaryosuna göre deniz seviyesinin 1 metre yükselmesi durumunda 8 bin 397 kişinin tehlike altında kalabileceği hesaplanıyor.

Dikili ilçesinde ise:

156,42 hektarlık alanın deniz yükselmesi tehlikesiyle karşılaşabileceği,

3 bin 158 kişinin bu durumdan etkilenebileceği hesaplanıyor.

İlçe içerisindeki riskli kıyı yerleşmelerinden biri Çandarlı.

Çandarlı’da planlı gelişim alanlarının yüzde 14,1’ine, yani 145,7 hektara, karşılık gelen alanın deniz seviyesi yükselmesinden etkilenebileceği ve 2 bin 740 kişinin risk altında olabileceği belirtiliyor.

Kabakum’da ise 6,6 hektarlık alanın ve yaklaşık 161 kişinin etkilenebileceği hesaplanıyor.

Dikili’nin su tüketimi 2040’ta 8,2 hm³/yıla çıkabilir

Raporda su kaynakları açısından da Dikili’ye ilişkin önemli bir projeksiyon bulunuyor.

Amaks senaryosunda Kuzey İzmir genelinde 2040 yılına kadar toplam su tüketiminin yaklaşık yüzde 71 artması bekleniyor.

Dikili’nin mevcut toplam su ihtiyacı 3,0 hm³/yıl olarak verilirken 2040 yılında toplam su tüketiminin 8,2 hm³/yıl düzeyine çıkacağı hesaplanıyor.

Rapora göre Dikili’de 2040 yılında:

YAS kütlelerinden çekilen su: 6,7 hm³/yıl

Yüzeysel sulardan çekilen su: 2,8 hm³/yıl

Evsel su tüketimi: 0,5 hm³/yıl

Hizmetler sektörü: 0,6 hm³/yıl

Hayvancılık: 0,9 hm³/yıl

Sanayi: 2,5 hm³/yıl

Diğer sektörler: 1,0 hm³/yıl

olarak hesaplanıyor.

Raporda özellikle Dikili’de su tüketiminin kıyı bölgelerindeki turizm ve evsel talebin etkisiyle yükseleceği belirtiliyor.

Bademli YAS kütlesinde baskı düşük düzeyde

Yer altı suyu kütleleri açısından raporda Bademli de ayrıca değerlendiriliyor.

2040 Amaks senaryosunda Bademli YAS kütlesi için:

Kentsel çekim: 1,1 hm³/yıl

Tarımsal çekim: 0,1 hm³/yıl

Sanayi kaynaklı çekim: 0,4 hm³/yıl

Hayvancılık çekimi: 0,28 hm³/yıl

öngörülüyor.

Bademli YAS kütlesinin miktar bakımından baskı durumu ise raporda “düşük baskı” olarak sınıflandırılıyor.

Bununla birlikte rapor, kıyıdaki düşük yenilenme oranına sahip su kütlelerinde aşırı çekimin hem tarım verimliliğini hem de içme suyu kalitesini tehdit edebileceğine dikkat çekiyor.

Dikili’de sanayi kaynaklı emisyonlar da hesaplandı

2040 Amaks senaryosunda Dikili için sanayi kaynaklı emisyon miktarları da hesaplanıyor.

Rapora göre yıllık:

SOx: 962,7 ton

NOx: 253,0 ton

PM₁₀: 271,4 ton

CO: 40,2 ton

VOC: 58,7 ton

sanayi kaynaklı emisyon öngörülüyor.

Ancak rapor, Kuzey İzmir genelindeki sanayi kaynaklı hava kirliliğinin özellikle Aliağa ve Bergama’da yoğunlaşacağını belirtiyor.

Hava kalitesi açısından önemli bir metodolojik not da bulunuyor: Gerekli meteorolojik veriler temin edilemediği için çalışma kapsamında doğrudan hava kalitesi modellemesi yapılamamış; emisyon miktarları hesaplanarak mekânsal dağılım haritaları hazırlanmış.

Evsel ısınmadan kaynaklı Dikili emisyonları

Amaks senaryosunda 2040 yılı için Dikili’de evsel ısınma kaynaklı emisyonlar da hesaplanıyor.

Yıllık:

SO₂: 76,4 ton

NOx: 35,3 ton

PM₁₀: 45,7 ton

CO: 532,7 ton

VOC: 55,9 ton

öngörülüyor.

Raporda bu hesaplamalarda kentsel merkezlerde doğal gaz, kırsal alanlarda ise kömür kullanımının kabul edildiği belirtiliyor.

2040’ta Dikili’nin günlük evsel atığı 107 tona çıkabilir

Raporda Dikili’nin gelecekteki katı atık üretimi de hesaplanıyor.

Amaks senaryosuna göre 2040 yılında Dikili’nin nüfusu 94 bin 601 kişi kabul edildiğinde ilçede günlük yaklaşık 106,9 ton, yuvarlak ifadeyle 107 ton evsel atık oluşacağı tahmin ediliyor.

Bu miktarın yaklaşık dağılımı:

Biyobozunur atık: 55,5 ton/gün

Geri kazanılabilir atık: 3,4 ton/gün

Yanabilir atık: 25,7 ton/gün

Bakiye atık: 21 ton/gün

Depolanan atık: 38,7 ton/gün

şeklinde hesaplanıyor.

Raporda ayrıca Dikili ve Kınık’taki mevcut atık transfer istasyonlarının gelecekte kapasite artışına ihtiyaç duyacağı ifade ediliyor.

Dikili merkezinde sağlık alanı plan kapasitesi açısından yeterli, eğitim alanı yetersiz

Sosyal altyapı açısından Dikili’de farklı bir tablo ortaya çıkıyor.

Dikili merkezde mevcut durumda kişi başına sağlık tesisi alanı 0,45 m².

Ancak imar planında kişi başına 3,99 m² sağlık tesisi alanı planlanmış durumda.

Rapor bu nedenle Dikili merkezde planlanan sağlık tesisi alanını yeterli buluyor.

Buna karşılık eğitim tesislerinde durum farklı.

Dikili merkez için imar planında kişi başına eğitim tesisi alanı 1,93 m².

Yönetmelikteki standart ise 6,5 m²/kişi.

Rapor, bu nedenle Dikili kentinin eğitim tesisleri açısından yetersiz olduğunu açıkça belirtiyor.

Sosyal-kültürel tesis alanında kişi başına 0,88 m², açık ve yeşil alanlarda ise 15,74 m² planlanmış durumda.

Raporun değerlendirmesine göre sağlık ve açık-yeşil alanlar standartların üzerinde, sosyal-kültürel tesisler standartlara yakın ve yeterli, eğitim alanları ise oldukça yetersiz.

Çandarlı’da eğitim ve sağlık alanları yetersiz

Çandarlı’da ise tablo farklı.

Çandarlı İmar Planı’nın nüfus kapasitesi 90 bin 183 kişi.

Plan kapsamında kişi başına:

Eğitim alanı: 2,53 m²

Sağlık alanı: 0,62 m²

Sosyal-kültürel alan: 2,17 m²

Açık ve yeşil alan: 28,52 m²

düşüyor.

Rapor, eğitim ve sağlık alanlarının standartların çok altında olduğunu; sosyal-kültürel tesisler ile açık ve yeşil alanların ise standartların üzerinde bulunduğunu belirtiyor.

Kabakum’da eğitim tesisi hiç planlanmamış

Kabakum İmar Planı’nın nüfus kapasitesi 6 bin 135 kişi.

Rapora göre Kabakum İmar Planı’nda eğitim tesisi önerilmemiş.

Sağlık tesisi alanı ise 0,14 hektar ve kişi başına 0,23 m².

Buna karşılık sosyal-kültürel tesislerde kişi başına 5,92 m², açık ve yeşil alanlarda 75,20 m² planlanmış durumda.

Rapora göre sosyal-kültürel tesisler ile açık ve yeşil alanlar standartların oldukça üzerinde.

Salihler’de eğitim alanı yok, sağlık ve sosyal-kültürel alanlar yetersiz

Salihler İmar Planı’nın nüfus kapasitesi 21 bin 38 kişi.

Ancak rapora göre Salihler İmar Planı’nda eğitim alanı önerilmemiş.

Sağlık tesisi alanı kişi başına 0,11 m², sosyal-kültürel tesis alanı ise 0,20 m².

Her iki alan da standartların altında.

Buna karşılık açık ve yeşil alanlarda kişi başına 41,07 m² alan bulunuyor ve bu değer standartların oldukça üzerinde.

Dikili’nin 1/1000 ölçekli merkez imar planı 722,4 hektar

Raporda Dikili kentinin 1/1000 ölçekli imar planı da ayrıntılı biçimde inceleniyor.

Planın toplam alanı 722,40 hektar.

Bunun:

326,49 hektarı konut alanı,

56,10 hektarı kentsel çalışma alanları,

7,01 hektarı turizm alanları,

41,04 hektarı sosyal ve kültürel tesis alanları,

98,21 hektarı açık ve yeşil alanlar,

191,72 hektarı ulaşım ve altyapı alanları.

olarak planlanmış.

Konut alanları toplam plan alanının yüzde 45,20’sini oluşturuyor.

Dikili merkezde planlanan istihdam kapasitesi 17 bin 45 kişi

1/1000 ölçekli Dikili Kenti İmar Planı’nda ticaret, turizm, sanayi ve diğer çalışma alanlarına göre toplam 17 bin 45 kişilik istihdam kapasitesi hesaplanıyor.

Bunun içinde:

Ticaret: 16 bin 405 kişi

Tercihli turizm: 145 kişi

Otel/pansiyon: 16 kişi

Tatil köyü: 180 kişi

Termal turizm: 35 kişi

Akaryakıt istasyonu: 53 kişi

Sanayi: 68 kişi

KDKÇA: 62 kişi

Beton enerji santrali: 52 kişi

Otogar: 20 kişi

öngörülüyor.

Çandarlı’nın planında 90 bin 183 kişilik kapasite

Çandarlı 1/1000 ölçekli imar planının toplam alanı 1.517,24 hektar.

Planın yüzde 55,13’ü, yani 836,36 hektarı, konut alanı.

Turizm kullanımlarının toplamı ise 106,19 hektar.

Çandarlı’nın plan nüfus kapasitesi yazlık konut nüfusu hariç 90 bin 183 kişi.

Planın istihdam kapasitesi ise 12 bin 470 kişi.

Bunun önemli bölümü ticaret ve turizm alanlarından geliyor.

Denizköy’de plan alanı 38,48 hektar

Dikili kıyısındaki Denizköy 1/1000 ölçekli imar planı 38,48 hektarlık alanı kapsıyor.

Planın 20,44 hektarı konut alanı.

Bu alanın yüzde 53,12’si planlama alanını oluşturuyor.

Denizköy’de plan nüfus kapasitesi yazlık konut nüfusu çıkarıldığında 1.628 kişi olarak hesaplanıyor.

Kabakum’da 6 bin 135 kişilik plan nüfusu

Kabakum İmar Planı’nın alanı 289,25 hektar.

Konut alanları 109,93 hektar.

Plan nüfus kapasitesi yazlık konut nüfusu hariç 6 bin 135 kişi.

Planın istihdam kapasitesi ise 1.202 kişi.

Salihler’de 21 bin 38 kişilik plan nüfusu

Salihler Uygulama İmar Planı 585,09 hektarlık alanı kapsıyor.

Konut alanları 258,85 hektar.

Turizm ve konut-turizm kullanımları da planda önemli yer tutuyor.

Plan nüfus kapasitesi yazlık konut nüfusu hariç 21 bin 38 kişi.

Planın istihdam kapasitesi ise 3 bin 832 kişi.

Dikili için raporun ortaya koyduğu genel tablo

KUZİP 2026 raporunun Dikili bölümünde ortaya çıkan tablo, ilçenin gelecekteki gelişiminin birkaç ana eksen üzerinde şekillenebileceğini gösteriyor.

Bunların başında yazlık konut ve kıyı yerleşimleri geliyor.

İkinci önemli başlık turizm ve özellikle termal turizm potansiyeli.

Üçüncü başlık ise Dikili Tarıma Dayalı İhtisas Organize Sanayi Bölgesi.

Bunlara paralel olarak nüfusun artmasıyla birlikte konut, eğitim, sağlık, sosyal altyapı, su, atık ve ulaşım ihtiyaçlarının da büyüyeceği raporda yapılan hesaplamalarla ortaya konuyor.

Raporun nüfus modelinde Dikili’nin 2040 yılında A0 senaryosunda 79 bin 70, Amaks senaryosunda ise 94 bin 601 kişiye ulaşabileceği hesaplanıyor.

Ancak ilçenin mevcut plan kapasitesi 198 bin 405 kişi düzeyinde.

Bu nedenle rapor, Dikili’de nüfus artışının mevcut planlı alanlar içerisinde karşılanabileceğini; buna karşılık özellikle yazlık konut olarak planlanmış bölgelerde yerleşik nüfusun artmasıyla birlikte sosyal altyapının güçlendirilmesine ihtiyaç bulunduğunu ortaya koyuyor.

Dikili açısından raporda öne çıkan diğer konu ise doğal eşikler.

Deprem tehlikesi, taşkın riski, deniz seviyesinin yükselmesi, su kaynaklarının kullanımı ve kıyı alanlarının hassasiyeti, ilçenin gelecekteki gelişiminin yalnızca nüfus ve yatırım kapasitesi üzerinden değil, doğal kaynakların ve çevresel koşulların taşıma kapasitesi üzerinden de ele alınması gerektiğini gösteren başlıklar olarak raporda yer alıyor.

Bu çerçevede KUZİP 2026, Dikili’nin geleceğini yalnızca “ne kadar büyüyebilir?” sorusu üzerinden değil; hangi alanlarda, hangi nüfusla, hangi yatırımlarla ve mevcut doğal ve kentsel kapasite içerisinde nasıl gelişebileceği soruları üzerinden değerlendiriyor.