Onur Şahan: "Umut Sanayide, Hareket Göçte: Bergama Konutunu Köyler Sırtlıyor!"

Turyap Bergama Temsilcisi: Onur Şahan

ÖZEL DOSYA HABER

Turyap Bergama Temsilcisi İnşaat Mühendisi Onur Şahan, gayrimenkul dünyasındaki son gelişmeleri, tarla, arsa, konut piyasasında yaşanan kritik değişimleri İzmir Yaşam için değerlendirdi.

Bergama Esnaf ve Sanatkarlar Kredi ve Kefalet Kooperatifi Başkanı Kadir Şahan’ın oğlu olan ve baba mesleğini kurumsal bir kimlikle sürdüren Onur Şahan, izmiryasam.net’e özel yaptığı açıklamalarda piyasadaki "fiyat karmaşasına" dair çarpıcı uyarılarda bulundu.

Sanayi Henüz "Umut Işığı", Gerçek "İç Göç"

Sektörü "umutlar" ve "gerçekler" üzerinden değerlendiren Şahan, BASBAŞ ve BOSBİ gibi dev yatırımların henüz birer "umut ışığı" olarak bekleyişini sürdürdüğünü; sanayi beklentisinin aksine konut sektörünün asıl lokomotifinin ise boşalan köylerden merkeze yönelen yoğun iç göç olduğunu vurguladı.

20 Yıllık Tecrübe Kurumsal Güçle Birleşti

Emlak sektöründe 20 yıla yaklaşan bir aile geleneğinden gelen Onur Şahan, 2007 yılında kurulan Şahan Emlak’ı 2023 yılında Turyap bünyesine katarak kurumsallaştıklarını belirtti. Bergama’nın 118 köyünde babası Kadir Şahan’dan devraldığı güçlü iletişim ağını inşaat mühendisliği eğitimiyle birleştiren Şahan, bugün Bergama, Dikili, Çandarlı, Kınık ve Soma bölgelerinde geniş bir ekiple hizmet verdiklerini ifade etti.

"Ticaret İnce Bir İp Üzerinde Yürümek Gibi"

Piyasadaki ekonomik gidişatı değerlendiren Şahan, insanların nakit parayı koruma içgüdüsüyle hareket ettiğini vurguladı. Mevduat faizlerinin ve altındaki dalgalanmaların gayrimenkul satışlarını doğrudan etkilediğini belirten Şahan, ticaretin zorluğunu şu sözlerle özetledi:

"Şu anda Türkiye’de ticaret yapmak gerçekten çok ince bir ipin üzerinde yürümek gibi. Sözünün arkasında durmanın en zor olduğu dönemdeyiz. Bir gün sonra neyle karşılaşacağımızı bilmeden hareket ediyoruz. İnsanlar artık garanti paraya, faize daha çok güven duyuyor” dedi.

Tarla Fiyatlarında "Geriye Doğru" Eğilim

Yıllardır süregelen "gayrimenkul fiyatı asla düşmez" algısının tarla ve arazi piyasasında kırılmaya başladığını ifade eden Onur Şahan, çiftçinin üretim maliyetleri ve kredi zorlukları nedeniyle topraktan uzaklaştığını söyledi. Şahan, "İlk defa tarlalarda geriye doğru bir yönelim var. 350 bin liraya satılan bir yerin yan parselinin, iki yıl sonra 215 bin liraya satıldığına şahit oluyoruz. Alıcı kitlesi ise şu an beklemede" dedi.

"Fiyat Politikası Oturmuş Değil"

İnternet üzerindeki ilan sitelerinin piyasa değerlerini manipüle ettiğini savunan Şahan, vatandaşın mülküne bireysel olarak verdiği ilanlarda değer biçerken gerçekleri değil, ilanlardaki rakamları referans aldığını söyledi. Bu durumun piyasada üç farklı fiyat doğurduğunu belirten Şahan, durumu şöyle açıkladı:

"Bugün net bir şekilde; vatandaşın istediği fiyat, gayrimenkulün gerçek değeri ve nihai satılan fiyat birbirinden tamamen farklı. Satılmamış en düşük muadil emsal, aslında fiyatı belirleyendir. Ancak kimse kendi malını aşağı çekmek istemediği için gerçek bir fiyat politikası maalesef oturmuyor” dedi.

"Bergama’dan Her Gün Onlarca Servis Aliağa’ya İşçi Taşıyor"

Konut piyasasındaki arz ve talep dengelerini de masaya yatıran Onur Şahan, Bergama’nın sanayi ve iş alanı eksikliğine dikkat çekti. İlçenin geniş bir coğrafyaya ve yüksek nüfusa sahip olmasına rağmen yeterli istihdam üretemediğini belirten Şahan, durumu şu sözlerle özetledi:

"Bergama’dan her gün çok sayıda servis aracı Aliağa’daki sanayi tesislerine işçi taşıyor. Aliağa’da sanayi imkanları çok geniş ancak yaşam maliyetleri ve ev fiyatları yüksek olduğu için çalışanlar Bergama’da ikamet edip oraya gidip gelmeyi tercih ediyor. İlçemizin kalkınması için yerel sanayiye ihtiyacı vardı. Serbest Bölge ve Organize Sanayi Bölgesi hamleleri büyük umut doğurdu; ancak ekonomik koşullar nedeniyle bu bölgeler henüz tahmin ettiğimiz hızda bir canlanma yakalayamadı” dedi.

Bergama Türkiye'de Fiyat Artışında İkinci Sıradaydı

Serbest Bölge (BASBAŞ) beklentisinin geçmiş yıllarda emlak fiyatlarını uçurduğunu hatırlatan Şahan,

"Bir dönem Türkiye genelinde konut fiyatlarının en çok arttığı ilçeler sıralamasında Silivri birinci, Bergama ikinciydi. Bu umut, fiyatları ve arsa kat karşılığı oranlarını çok yükseltti" dedi.

Şu anki üretim hızına da değinen Şahan, piyasadaki çelişkiye dikkat çekti:

"Şu anda son 3 yılın en hızlı üretim dönemindeyiz. Bunu mimarlardan ve çizilen projelerden net olarak görebiliyoruz. Geçen seneye göre 3 kat fazla proje çizen mimarlar var. Ancak sanayi bölgesi yeterince hızlı canlanamazsa ve TOKİ’nin teslim edeceği yaklaşık 1000 konut da devreye girerse, önümüzdeki bir yıl içinde konutta bir duraksama yaşanabilir. Bu durum, inşaat yapırken yolda daire satarak bütçe dengeleyen müteahhitler için kritik bir süreç doğurabilir” dedi.

Köyler Boşalıyor: "Evi Olmayana Kız Vermezler"

Bergama’nın 118 köyündeki demografik değişimin emlak piyasasında doğal bir talep yarattığını söyleyen Şahan, son 15 yıldır köylerde evlenen genç kalmadığını ve herkesin ilçe merkezine göç ettiğini belirtti. Köylerdeki yaş ortalamasının 50-60’lara dayandığını ve 20 yıl sonra birçok köyün atıl duruma düşebileceğini öngören Şahan, Bergama’nın kendine has kültürünün de piyasaya can verdiğini esprili bir dille anlattı:

"Bizim Bergama’da 'evi olmayana kız vermezler' derler. İşin şakası bir yana bu geleneğin ekonomiye gerçekten ciddi bir katkısı var. Beş oğlu olan bir müşterimiz gelip beşine de iki yılda bir bizden daire aldı. Bu yerel dinamikler talebi canlı tutuyor. Ancak köylerden merkeze göç tamamlandığında ve nüfus doygunluğa ulaştığında arz-talep dengesinin nasıl şekilleneceğini hep birlikte göreceğiz” dedi

"Geniş Ev Artık Ulaşılmaz Bir Lüks Haline Geldi"

Gayrimenkul sektöründeki en dikkat çekici değişimlerden biri olan "küçülen metrekareler" konusuna değinen Onur Şahan, müteahhitlerin ve alıcıların artık küçük dairelere yönelmek zorunda kaldığını belirtti. İdeal bir aile yaşantısı için gereken 100-110 metrekarelik dairelerin maliyetler nedeniyle ulaşılamaz olduğunu söyleyen Şahan, şu tespiti yaptı:

"Herkes geniş, ferah bir evde oturmak ister. Ancak metrekare maliyetleri ve arsa paylarını topladığımızda, geniş bir dairenin fiyatı vatandaşın ulaşabileceği rakamların çok üstünde kalıyor. Bergama genelinde sadece lüks konut yaparsanız ne müteahhit satabilir ne de alıcı alabilir. Bu yüzden metrekarelerde ciddi azalmalar var. 15 yıl önceki 2+1 dairelerle bugünküler arasında dağlar kadar fark var” dedi.

Maaşlar ve Konut Fiyatları Arasındaki Makas Açıldı

Geçmişle günümüzü kıyaslayan Şahan, sabit gelirli vatandaşın ev sahibi olmasının artık çok daha zorlaştığını ifade etti. 20 yıl öncesinin maaş-konut fiyatı endeksiyle bugünkü durumun karşılaştırılamayacağını vurgulayan Şahan, kredi piyasasındaki kısıtlamalara da dikkat çekti:

"Eskiden bir memur kaç maaşıyla ev alabiliyordu, bugün kaç maaşıyla alabiliyor? Arada uçurum var. Üstelik kredi sisteminde de büyük engeller var. Köyde 50 metrekarelik bir hisseniz olsa bile sistem sizi 'ev sahibi' sayıyor ve ikinci ev muamelesi yaparak kredi imkanlarını kısıtlıyor. Bu handikaplar insanları daha küçük alanlara hapsediyor” dedi.

Bergama’da Yeni Dönem: 1+1 Dairede Aile Yaşamı

Bergama’da daha önce pek alışık olunmayan bir durumun baş gösterdiğini ifade eden Onur Şahan, kiralık evlerdeki fiyat artışının ve satın alma zorluğunun aileleri 1+1 dairelere yönelttiğini söyledi:

"Bergama'da 1+1 dairede ailelerin oturması hiç yaygın bir durum değildi. Ancak bugün artık ailelerin bu küçük dairelerde yaşadığını görüyoruz. 5 milyon liralık bir dairenin kirasının 25 bin lira olması gerekiyor ama insanların bu rakamlara ulaşması çok zor. Satın alma gücü düştükçe, talep de mecburen küçülüyor” dedi.

Sektörün Devleri Bile Strateji Değiştirdi

Piyasadaki bu değişimin sadece bireysel tercihlerle sınırlı kalmadığını, bölgenin büyük inşaat firmalarının da projelerini buna göre şekillendirdiğini belirten Şahan, somut bir örnek verdi:

"Bergama’nın çok büyük firmaları eskiden 2+1 ve 3+1’den aşağı daire yapmazlardı. Bugün ise yaptıkları 60 dairelik bir projede 40 daireyi 1+1 olarak planlıyorlar. Bu, ekonominin bize dayattığı net bir trenddir ve Bergama piyasasına tamamen yerleşmiş durumdadır” dedi.

Yatırımcı İçin "Güvenli Liman": Konut Arsası

Piyasadaki belirsizlik ortamında yatırım yapmak isteyenlere tavsiyelerde bulunan Şahan, "en mantıklı" yatırım aracının konut arsası olduğunu vurguladı:

"Şu an Bergama’da güvenli liman konut arsasıdır. Bugün bir arsa alırsınız, 10 yıl sonra kat karşılığı verdiğinizde elinize geçen daire sıfır yaşında olur. Oysa bugün bir daire alsanız, 10 yıl sonra 10 yaşında bir binanız olacak. Ayrıca şu an tarla alıcısı az olduğu için piyasada çok avantajlı zeytinlik ve cevizlikler var. Uzun vadeli düşünenler için bu durağanlık aslında bir fırsat penceresi” dedi.

"Para Ekonominin Oksijenidir, Bankada Tutulursa Ekonomi Ölür"

Ekonominin işleyişini biyolojik bir sürece benzeten İnşaat Mühendisi Onur Şahan, mevduat faizlerine ve kredi musluklarının kapalı olmasına dair sert eleştirilerde bulundu. Paranın piyasada dönmesi gerektiğini belirten Şahan, şu benzetmeyi yaptı:

"Ekonomi canlı bir organizmadır. Siz ekonominin oksijeni olan parayı bir kutunun içinde, yani bankada tutarsanız o ekonomi ölür; büyüyemez ve ilerleyemez. Para, vücuttaki kan gibidir. Şu an 'oksijenimiz bitmesin' diye çok hızlı hareket edemiyoruz ama bu durgunluk üretimi ve ticareti durma noktasına getiriyor” dedi.

"Ekonomiye Müdahale Balonu Bir Yerden Patlatabilir"

Döviz kurlarına yapılan müdahalelerin ve suni çözümlerin ihracatçıdan işçiye kadar herkesi etkileyen bir zincirleme reaksiyona yol açtığını söyleyen Şahan, ekonominin kendi doğal dengesine bırakılması gerektiğini savundu:

"Ekonomiyi bir balon gibi düşünelim; her yeri eşit oranda gerilmeli. Siz bir taraftan parmağınızla bastırıp orayı güçlendirmeye çalışırsanız, diğer taraflar daha çok gerilir ve sonunda bir yerden patlak verir. Akan bir suyun yolunu sürekli değiştirmek, bir tarlayı kurtarırken diğerini su altında bırakmaktır. İhtiyacımız olan şey; konut kredilerinin erişilebilir olması, mevduat faizlerinin piyasayı öldürmeyecek seviyeye çekilmesi ve ekonominin kendi dinamikleriyle güven tazeleyerek ilerlemesidir." diyerek sözlerini tamamladı.