HABAŞ önünde bakanlara tepki… “Cenazeye katılmakla bu iş çözülmez”

Aliağa’da 18 işçinin hayatını kaybettiği bildirilen HABAŞ patlamasının ardından fabrikada inceleme yapmak isteyen YENİ Parti heyetine giriş izni verilmedi. Tesisin önünde konuşan İzmir İl Başkanı Çağatay Güç, patlama sırasında fabrikanın bakımda olduğu yönündeki iddiaları gündeme getirerek “Bakımdayken bu fabrika çalışıyor muydu?” diye sordu. Güç, Çalışma ve Çevre bakanlarını istifaya çağırırken Ankara Milletvekili Gamze Taşcıer, şirketin kendi raporundaki verilerin Bakanlık denetimlerine nasıl yansıdığının açıklanmasını istedi.

Aliağa’daki HABAŞ Demir Çelik Fabrikası’nda 9 Kasım’da meydana gelen patlamanın ardından YENİ Parti heyeti, 11 Kasım’da tesise giderek inceleme yapmak istedi. Güvenlik görevlileri, fabrikanın savcılık incelemesi altında olduğunu belirterek heyetin içeriye geçmesine izin vermedi. Tesisin girişine kadar ilerleyebilen heyet, basın açıklamasını fabrika önünde yaptı.

Heyette YENİ Parti İzmir İl Başkanı Çağatay Güç, İzmir milletvekilleri Deniz Yücel, Ednan Arslan ve Yüksel Taşkın, Ankara Milletvekili Gamze Taşcıer, Şanlıurfa Milletvekili Mahmut Tanal, Muğla Milletvekili Cumhur Uzun ve Karabağlar Belediye Başkanı Helil Kınay yer aldı.

Güç, 1999’dan bu yana fabrikada yaşanan ölümleri sıraladı

Fabrika önünde konuşan Çağatay Güç, HABAŞ’ın geçmişte de ölümlü iş kazalarıyla gündeme geldiğini söyledi. Güç, 1999’da dört işçinin hayatını kaybettiğini belirterek 2007, 2008, 2013, 2018, 2020, 2022 ve 2024’te yaşanan ölümleri hatırlattı. Son patlamadan önce bu yıl aynı fabrikada Hakan Doğan ve Eyüp Eğinli’nin de yaşamını yitirdiğini dile getirdi.

Önceki kazaların iş güvenliği açısından bir uyarı olduğunu savunan Güç, Bakanlığın denetimlerinin yetersiz kaldığını ileri sürdü. Aliağa’nın Türkiye ihracatının yüzde 8,5’ini karşıladığını belirten Güç, sanayi bölgesindeki tesislerin planlanmasında ve çalışanların güvenliğinin sağlanmasında kamu kurumlarının sorumluluk üstlenmesini istedi.

Bakım sırasında üretimin sürüp sürmediğini sordu

Güç, patlama sırasında fabrikanın bakımda olduğu yönündeki iddiaların açıklığa kavuşturulmasını istedi. Bakım çalışmasının nasıl yürütüldüğünü, o sırada hangi güvenlik önlemlerinin alındığını ve üretimin devam edip etmediğini sordu. Güç, işverenlerin gerekli iş güvenliği harcamalarını yapmasının kamu denetimiyle sağlanması gerektiğini söyledi.

Aliağalı olduğunu ve Bozköy’de hayatını kaybeden iki işçiyi tanıdığını belirten Güç, cenaze törenlerinin ardından ailelerin nasıl destekleneceğini de gündeme getirdi. Geçen yıl gemi söküm bölgesinde üç kişinin yaşamını yitirdiğini hatırlatan Güç, o kazada yakınlarını kaybeden ailelerin yaşadığı sorunlara da değindi.

İki bakana istifa çağrısı

Güç, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanını istifaya çağırdı. Soruşturmanın iş güvenliği uzmanlarıyla sınırlı kalabileceği yönündeki kaygısını dile getiren Güç, fabrikada kararları kimin aldığının ve kamu denetiminden kimlerin sorumlu olduğunun da ortaya çıkarılmasını istedi.

Cenazelerin nerede kaldırılacağına ilişkin bilgilerin saklandığını ileri süren Güç, defin sürecinin ailelerle birlikte yürütülmesi gerektiğini söyledi. YENİ Parti’nin hukuk komisyonunun açılacak davaları takip edeceğini belirten Güç, gelişmeleri kamuoyuna duyuracaklarını bildirdi.

Taşcıer, şirketin kendi raporunu gündeme getirdi

Ankara Milletvekili Gamze Taşcıer, hayatını kaybeden işçilerin cenaze törenlerine ailelerin acısını paylaşmak ve partisinin genel başkanının dayanışma mesajını iletmek için katıldıklarını söyledi. Taşcıer, görüştükleri ailelerden söz ederken hayatını kaybeden işçiler arasında iki yaşında kızı olan bir emekçinin ve fabrikada dört gün önce işe başlayan bir çalışanın bulunduğunu aktardı.

HABAŞ’ın sürdürülebilirlik raporuna dikkat çeken Taşcıer, rapora ilişkin değerlendirmesinde ağır yaralanmayla sonuçlanan kazaların bir önceki yıla göre yaklaşık iki katına çıktığını söyledi. İş güvenliği eğitimlerine ayrılan sürenin önceki düzeyin yaklaşık on ikide birine gerilediğini belirten Taşcıer, haftalık çalışma süresinin de 60 saate ulaştığını öne sürdü.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan’a seslenen Taşcıer, fabrikayı hangi görevlilerin denetlediğini ve şirketin kendi raporundaki verilerin denetimlerde nasıl değerlendirildiğini sordu. Taşcıer, “Biraz vicdanınız varsa yönetemediğiniz o makamda bir gün bile kalmazsınız” diyerek Işıkhan’ı görevden ayrılmaya çağırdı.

Meclis’teki ret kararına tepki

Taşcıer, HABAŞ patlamasına ilişkin araştırma talebinin bir gün önce TBMM Genel Kurulu’nda AK Parti ve MHP milletvekillerinin oylarıyla reddedildiğini söyledi. Dilovası, Bursa ve Tuzla’daki ölümlü olayları hatırlatan Taşcıer, bu dosyalarda işverenlerin ilk duruşmada serbest bırakıldığını belirterek yargı süreçlerini eleştirdi.

Konya’da hayatını kaybeden bir Mesleki Eğitim Merkezi (MESEM) öğrencisine ilişkin davayı da gündeme getiren Taşcıer, işverene verilen 76 bin liralık para cezasının 20 takside bağlandığını söyledi. Taşcıer, partisinin HABAŞ’ta yaşamını yitiren işçilerin ailelerine hukuki ve manevi destek vermeyi sürdüreceğini belirtti.

Tanal, soruşturmanın kamu görevlilerine uzanmasını istedi

Şanlıurfa Milletvekili Mahmut Tanal, HABAŞ’ta geçmişte de çok sayıda kaza meydana geldiğini belirterek bu olayların önceden görülebilecek risklere işaret ettiğini savundu. Tanal, önceki kazalar nedeniyle hakkında yasak bulunduğunu öne sürdüğü bir işveren temsilcisinin tesiste fiilen görev yaptığı iddiasını da dile getirdi.

Denetim sorumluluğu bulunan kamu görevlilerinin soruşturmaya dahil edilmesini isteyen Tanal, sorumlu olduğunu ileri sürdüğü görevliler hakkında gözaltı işlemi uygulanması çağrısında bulundu. Kartalkaya’daki otel yangını davasını örnek gösteren Tanal, HABAŞ dosyasının olası kast kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini savundu.

Uzun, kazaları önleyecek denetim istedi

Muğla Milletvekili Cumhur Uzun ise devletin işçilerin güvenli koşullarda çalışmasını sağlamakla yükümlü olduğunu söyledi. Üretimin sürdürülmesine öncelik veren yaklaşımı eleştiren Uzun, işyerlerinin kazaları önleyecek biçimde denetlenmesini ve gerekli tedbirlerin önceden alınmasını istedi.

Patlamadan dört gün önce işe başlayan işçiyi hatırlatan Uzun, işverenlerin kazalardan sonra tazminat ödeyerek faaliyetlerini sürdürmelerine imkân tanıyan uygulamaları eleştirdi. Uzun, Aliağa’da yaşananların başka tesislerde tekrarlanmaması için iş güvenliği denetimlerinin güçlendirilmesi gerektiğini söyledi.