Halkevi’nden Sağlık Ocağına Dikili'nin 80 Yıllık Sembolü Yıkılacak mı?
- 5 gün önce
- 4 dakikada okunur
Özel Haber
Dikili sahilinin denize sıfır noktasında, 1940’lı yıllardan bu yana kentin mimari kimliğini yansıtan ve halen 1 No’lu Aile Sağlığı Merkezi olarak hizmet veren tarihi taş binanın akıbeti, ilçenin kültürel mirasına dair yeni bir tartışmanın kapısını aralıyor. Yerel hafızada 'Halkevi' ve 'Yataklı Tedavi' merkezi olarak yer edinen sembol yapının, 'modernizasyon' çalışmaları kapsamında tahliye edilerek yerine idari birimlerin de yer alacağı çok katlı bir yönetim merkezi yapılacağı iddiaları; bölge halkı ve yerel dinamikler arasında sessiz ama derinden büyüyen bir endişeyi kamuoyunun gündemine taşıyor.
Dikili Halkı Tedirgin: 80 Yıllık Miras Yol Ayrımında mı?
"Sürece dair bir diğer iddia ise; Sağlık Ocağı birimlerinin, tadilat çalışmaları süren eski Dikili Devlet Hastanesi binasına taşınacağı yönünde. Ancak ilçe sakinleri, bu taşınma işleminin binanın geleceğine dair soru işaretleri barındırdığını savunuyor. Taşınma işleminin ardından, 80 yıllık tarihi yapının 'fiziksel ömrünü tamamladığı' gerekçesiyle yıkım takvimine alınabileceği endişesi, yerel dinamikler tarafından yüksek sesle dile getiriliyor."
Çok Katlı Bina İddiası Tepki Çekiyor
Binanın yıkılmasının ardından yerine; alt katı sağlık ocağı olarak tasarlanan, üst katlarında ise idari birimlerin yer alacağı 3-4 katlı bir yönetim binası inşa edileceği iddia ediliyor. Böyle bir projenin hayata geçmesi durumunda; hem 1940’lı yıllardan günümüze ulaşan taş mimari dokunun kaybedileceği, hem de sahil şeridindeki mevcut silüetin bozularak denize sıfır noktada görüntü bütünlüğünün zarar göreceği endişesi yerel kamuoyunda hakim görüş olarak öne çıkıyor.
Binanın fiziksel dayanıklılığına dair paylaşılan bilgiler, yapının tarihi dokusunun yanı sıra mühendislik açısından da önemini ortaya koyuyor. Binanın iç işleyişine ve geçmişine tanıklık eden isimler, yapının sağlamlığına dair çarpıcı bir örnek veriyor: Yıllar önce gerçekleştirilen küçük bir tadilat sırasında, ustaların tek bir duvarı dahi yıkmakta zorlandığı; binanın son derece kalın ve dirençli bir taş işçiliğine sahip olduğu ifade ediliyor. Mevcut tesisatın yenilenmeye ihtiyaç duyduğu kabul edilse de; çözümün yıkım değil, aslına uygun restorasyon olması gerektiği yerel kamuoyunda güçlü bir görüş olarak öne çıkıyor.
Sağlık hizmetlerinin modern bir binada verilmesine karşı olmadıklarını belirten yerel dinamikler, çözüm önerisi olarak binanın geniş bahçesini işaret ediyor. İddialara konu olan proje için tarihi binanın yanında sonradan eklenen ve estetik değeri olmayan yapıların yıkılabileceği, yeni binanın ise tarihi dokuya zarar vermeden bahçenin uygun bir bölümüne inşa edilebileceği dile getiriliyor.
Dikili Halkı Yanıt Bekliyor: 80 Yıllık Mirasın Akıbeti Ne Olacak?
Dikili halkı ve yerel bileşenler, toplumsal hafızada "Halkevi" ve "Yataklı Tedavi" olarak yer edinmiş bu mirasın korunması için yetkililerden şu sorulara yanıt bekliyor:
*Tarihi değeri olan bu yapı tescilli midir? Değilse tescillenmesi için bir çalışma var mıdır?
*Bölge halkı 80 yıllık bu mirasın akıbetini merakla takip ederken şu soru yanıt bekliyor: Hizmet birimlerinin taşınacağı yönündeki duyumlar ile binanın fiziksel geleceğine dair yapılaşma iddiaları ne derece örtüşüyor?
*İlçenin tarihini yansıtan bu taş bina, aslına uygun restore edilerek kültürel bir miras olarak korunamaz mı?
Yetkililerin bu konudaki şeffaf açıklamaları, ilçedeki bilgi kirliliğini gidermek adına kritik önem taşıyor.
"Bu yapı Dikili’nin hafıza kaydı, kentin kimlik kartıdır"
Dikili Sağlık Ocağı binasının yıkılarak yerine çok katlı bir yönetim binası inşa edileceği iddiaları ilçede tepkilere yol açarken; Tarihçi-Yazar ve Ajans Bakırçay Yazı İşleri Müdürü Murat Solmaz, yapının tarihsel serüvenine ve toplumsal önemine ışık tuttu. Solmaz, yapının sadece taştan bir bina değil, Dikili’nin karakterini belirleyen bir sembol olduğunu vurguladı.
“İzmir İçin Saat Kulesi Ne İse, Dikili İçin de Bu Bina O!”
Kentin kimliğini oluşturan simge yapılar üzerinden bir kıyaslama yapan Murat Solmaz, binanın korunması gerektiğini şu çarpıcı sözlerle ifade etti:
"Mekanların kentin kimliğinde çok önemli yerleri vardır. İzmir Saat Kulesi'ni düşünün; kaç kişi orada buluştu, kaç hatıra birikti? Ya da İzmir’deki Sevinç Pastanesi... Sadece bir pastane değildir, bir buluşma noktasıdır. İşte İzmir için Saat Kulesi ne ifade ediyorsa, Dikili sahili için de bu tarihi yapı aynı şeyi ifade eder. Siz bu binaları sildiğinizde, o kentin anlam yükünü ve kimliğini de silmiş olursunuz. Burası Dikili’nin hafıza kaydıdır."
1939 Depreminin Ardından Yükselen Gurur: Ali Usta’nın Eseri
Binanın 1930’lu yıllardan günümüze uzanan hikayesini detaylandıran Solmaz, yapının Cumhuriyet ideallerini taşıdığını belirtti:
"Bu binanın kökleri 1930’lardaki 'Gençler Birliği Sosyal Hizmetler Derneği'ne dayanır. 1939 yılındaki büyük deprem nedeniyle inşası geciken Halkevi binası, nihayet 1948 yılında Ali Usta tarafından tamamlanarak faaliyete geçmiştir. İçinde kütüphanesi, okuma salonları ve tiyatro kulüpleriyle Dikili’nin sosyal kalbi olmuştur. 1956 yılından bu yana ise Sağlık Ocağı olarak halkın derman bulduğu, her Dikililinin hayatına dokunan bir 'şifa kapısı'na dönüşmüştür."
İnşa Edilirken Bile "Silüeti" Korunmuştu
Solmaz, arşivlerdeki bir detaya dikkat çekerek, günümüzde binanın yerini çok katlı yapıların alacağı iddialarının yarattığı çelişkiyi şu sözlerle dile getirdi:
"Belgelerde görüyoruz ki, 1940’larda bu bina inşa edilirken caddeden görünümü ve deniz silüeti kapanmasın diye komşu PTT ve Belediye binalarının taşınması tartışılmış. Halkın mirası olan bu yapının silüeti bozulmasın diye o dönemde gösterilen bu koruma içgüdüsü, bugün yerini denize sıfır noktada betonarme ve çok katlı bir yapılaşma iddiasına bırakmamalıdır."
"Yık-Yap Mantığı Ruhsuz Bir Kent Yaratır"
Modern inşaat anlayışının kente "ruhsuzluk" getirebileceği uyarısında bulunan Solmaz, çözüm önerisini de sundu:
"Bizde maalesef 'yıkalım, yerine rezidans yapalım' mantığı hakim. Ancak yüksek binaların gölgesinde, anılarından koparılmış bir Dikili, kimliksiz bir kente dönüşür. Kamuoyunda konuşulan yapılaşma ihtimalleri yerine; asıl taş bina aslına uygun restore edilmeli, yanındaki niteliksiz ek yapılar ise temizlenmelidir. Tarihi mekanları sildiğinizde, o kenti sadece bir beton yığınına çevirirsiniz. Bir tarihçi olarak görüşüm; bu binanın korunması gelecek nesillere olan borcumuzdur."
Yorumlar