İzmirli üreticiyi de ilgilendiriyor: Pazarda daha fazla yer, kooperatife destek taslağı

Sebze ve meyve ticaretinde değişiklik hazırlığı, İzmir’deki üreticileri, kooperatifleri, hal esnafını ve belediyeleri de ilgilendiriyor. Ticaret Bakanı Ömer Bolat, üretici örgütlerinin pazarlardaki ağırlığını artırmayı, kendi hallerini kurmalarını desteklemeyi ve vergi muafiyetleri sağlamayı öngören taslağın TBMM’deki AK Parti grubuna sunulduğunu açıkladı.

Ticaret Bakanlığı, sebze ve meyve ticaretini düzenleyen Hal Kanunu’nda kapsamlı değişiklik hazırlıyor. Bakan Ömer Bolat, 4 Kasım’da TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda Bakanlığının 2027 yılı bütçesini sunarken, üretici birlikleri ve kooperatiflerinin ticarette daha fazla yer almasını amaçladıklarını belirtti.

Bakanlığın yayımladığı açıklamaya göre hazırlanan taslak; üretici örgütlerinin güçlendirilmesini, hallerde ve pazarlarda daha fazla yer bulmasını, hal kurmalarına mali destek verilmesini ve vergi ile rüsum muafiyetlerinden yararlanmalarını öngörüyor. Bolat, taslağın Meclis’teki parti grubuna iletildiğini bildirdi.

Üreticiye ayrılan yerlerin artırılması gündemde

Ekonomim’in, Bakanlığın bütçe sunum kitapçığına dayandırdığı habere göre taslakta, semt pazarlarında üreticilere ve toptancı hallerinde üretici örgütlerine ayrılan yerlerin oranını yüzde 20’den yüzde 30’a yükseltmek üzere Bakanlığa yetki verilmesi bulunuyor.

Üretici örgütlerinin üyelerinin ürünlerini satabilmesi, bu örgütler üzerinden pazarlanan ürün bedellerinde gelir vergisi stopajının kaldırılması ve hal kuracak örgütlere bedelsiz Hazine arazisi tahsisi de öneriliyor.

Ödemeler ve ticaret zinciri için yeni kurallar

Aynı haberde aktarılan hazırlıklarda, ürün bedellerinin bankalar üzerinden ödenmesi ve ödeme sürelerinin belirlenmesi yer alıyor. Hal dışında çalışan tüccarlara yetki belgesi ve teminat şartı getirilmesi; tüccarların sermaye koşullarını Bakanlığın düzenlemesi planlanıyor.

Komisyoncuların birbirine, aynı hal içindeki tüccarların da birbirine ürün satması ve devretmesinin yasaklanması öngörülüyor. Belirlenecek perakendecilere, yüzde 20’yi aşmayacak oranda üreticiden veya üretici örgütünden alım yükümlülüğü getirilmesi de taslakta bulunuyor.

Belediye yetkileri ve depolama destekleri de kapsamda

Aktarılan öneriler arasında hal kurulması ve taşınmasının Bakanlık iznine bağlanması, bazı cezaların artırılması ve uygulama yetkisinin belediyelerden Bakanlığa geçirilmesi de var.

Yol denetim istasyonları, stokçuluk gibi eylemler nedeniyle cezalandırılanların üç yıl kamu desteklerinden yararlandırılmaması, depolanabilir ürünlere kira ve nakliye desteği ile depolama yatırımlarının teşviki de hazırlığın başlıkları arasında.

İzmir’de neyi değiştirebilir?

Hazırlık, yasalaşması halinde İzmir’de ürününü pazara ulaştıran çiftçilerin, üretici kooperatiflerinin ve sebze-meyve ticaretinde çalışan işletmelerin satış ve ödeme süreçlerini etkileyebilir. Belediyelerin pazar ve hal yönetimindeki görevleri açısından da önem taşıyor.

Ancak açıklanan hükümler henüz taslak aşamasında. Bakan Bolat’ın duyurusu, düzenlemenin AK Parti grubuna sunulduğunu gösteriyor; desteklerin başladığı veya yeni kuralların yürürlüğe girdiği anlamına gelmiyor. Uygulamanın kapsamı ve takvimi, yasama süreci ile kabul edilecek metne göre netleşecek.