Vedat Erdem:"Tek Çözüm Soma Termik Santralinin Kamulaştırılmasıdır!"

Milliyetçi Hareket Partisi (MHP) Soma Eski İlçe Başkanı Vedat Erdem

Özel Haber

Milliyetçi Hareket Partisi (MHP) Soma Eski İlçe Başkanı Vedat Erdem, Soma Termik Santrali’nde yaşanan son gelişmeler ve Kınık’taki Polyak Eynez Maden Ocağı’nın Çinli şirkete devrinin ardından ortaya çıkan tabloya ilişkin www.izmiryasam.net’e çarpıcı açıklamalar ve iddialarda bulundu.

“Bu Sadece 1700 İşçinin Meselesi Değil”

Erdem, Soma Termik Santrali’nin Torku tarafından satın alınmasının baştan itibaren yanlış bir karar olduğunu savundu. Şirketin kredi avantajlarıyla santrali devraldığını ancak dövize endeksli borçlanma nedeniyle ağır bir mali yük altına girdiğini ifade eden Erdem, aşırı devalüasyon farkının şirketi borç batağına sürüklediğini söyledi.

Santrale gerekli yatırımların yapılamadığını, özellikle çevresel yatırımların yetersiz kaldığını belirten Erdem, geçmiş yıllarda da benzer üretim aksaklıklarının yaşandığını hatırlattı. Soma’daki bölgesel ısıtma sisteminin santralden sağlanan sıcak suya bağlı olduğunu vurgulayan Erdem, bakanlığın devreye girmesiyle geçici çözümler üretildiğini ancak yapısal sorunun devam ettiğini kaydetti.

Santralin verimlilik oranının yüzde 19 seviyelerinde olduğunu, bu oranın alınan kömür ve üretim maliyetlerini karşılamadığını dile getiren Erdem, Konya Şeker yönetiminin de kamuoyuna “Bu işe girmekte hata yaptık” yönünde açıklamalar yaptığını hatırlattı. Son olarak yayınlanan genelgede, havalar ısındığında santralin tamamen kapatılacağının ifade edildiğini söyledi.

Erdem’e göre mesele yalnızca santralde çalışan 1700 işçiyle sınırlı değil. Santralin durması halinde yaklaşık 2 bine yakın nakliyecinin, Soma’daki özel kömür üreticilerinin ve dolaylı olarak binlerce ailenin etkileneceğini belirtti.

Özellikle düşük kalorili (yaklaşık 1500 kalori) kömürün santral dışında pazarlanmasının mümkün olmadığını vurgulayan Erdem, milyonlarca ton kömürün elde kalma riskiyle karşı karşıya olduğunu söyledi. Santralin kapanma ihtimaliyle birlikte yerel maden firmalarının da “kömür satamıyoruz” gerekçesiyle işçi çıkarmaya ve maaşları aksatmaya başladığını ifade etti.

“TKİ Kömür Fiyatını Bir Gecede 3 Katına Çıkardı… Amaç Ne?”

Erdem’in en sert eleştirisi ise Türkiye Kömür İşletmeleri’ye yönelik oldu. Son 1,5 yılda yapılan uygulamaların santralin kapanma sürecini hızlandırdığını savunan Erdem, “Bir gecede santrale verilen kömürün fiyatı 3 katına çıkarıldı” dedi.

Elektrik fiyatlarının belli olduğu bir ortamda kömür fiyatını üç kat artırmanın ekonomik mantığını sorgulayan Erdem, şu soru ve iddialarda bulundu:

Bu artış kime hizmet ediyor?

Özel firmalara imtiyaz mı sağlanmak isteniyor?

Amaç santrali zarar ettirip durdurmak mı?

Erdem, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı yetkililerini ve özellikle TKİ yönetimini mercek altına alınması gerektiğini belirtti.

“Soma’da Santral Durursa Sadece Bir İlçe Değil, Bölge Sarsılır!”

Soma’nın Türkiye’nin 81 ilinden göç almış bir ilçe olduğunu ve adeta ülkenin sosyolojik aynası niteliği taşıdığını ifade eden Erdem, santralin durmasının yalnızca Manisa’yı değil; Balıkesir, Kütahya ve İzmir başta olmak üzere geniş bir bölgeyi etkileyeceğini söyledi.

2014’te yaşanan ve 301 madencinin hayatını kaybettiği facianın ardından Soma’nın ulusal ve uluslararası kamuoyunda hassas bir yer tuttuğunu hatırlatan Erdem, olası işçi eylemlerinin büyüme potansiyeline dikkat çekti. Toplumsal gerilimin farklı gruplar tarafından istismar edilebileceğini belirterek, oluşabilecek kaos ortamının ülke yönetimini de zor durumda bırakacağını ifade etti.

“Kimse bu borcun altına girmek istemiyor!”

Erdem, İzmir, Manisa, Balıkesir ve Kütahya milletvekillerini, özellikle de iktidar partisi temsilcilerini göreve çağırdı. Sürecin detaylı şekilde araştırılması gerektiğini belirten Erdem, “Devlet kendi kurumunu da denetlemelidir” mesajı verdi.

MHP Soma Eski İlçe Başkanı Vedat Erdem, çözümün aslında zor olmadığını savunarak, Soma Termik Santrali’nin işletme hakkının yerel firmalara devredilebileceğini söyledi. Erdem, Soma’daki kömür üreticisi yerli firmaların santralin işletmesini devralmak istediğine dair duyumlar aldıklarını ifade etti.

Santralin mevcut tabloyla cazibesini kaybettiğini belirten Erdem, yaklaşık 22–23 milyar liralık TKİ kömür borcu bulunduğunu, ayrıca patlama riski ve ciddi hava kirliliği nedeniyle 300–400 milyon liralık revizyon yatırımına ihtiyaç duyulduğunu dile getirdi. Bu yükün, santralin piyasa değerinin neredeyse üç katına ulaştığını belirten Erdem, “Kimse bu borcun altına girmek istemiyor. Santralin değeri kadar değil, üç katı maliyetle karşı karşıya kalıyorsunuz” dedi.

Erdem, santralin kendi hammaddesini karşılayacak ruhsatlı ve yeterli üretim kapasitesine sahip bir maden sahası bulunmadığı için özel sektör maden üreticilerine bağımlı hale geldiğini ifade ederek şu değerlendirmede bulundu:

“Kendi hammaddeni karşılayacak maden sahana sahip değilsen, özel maden firmalarına bağımlı hale gelirsin. Özel firmalardan pahalı kömür alırsın, üstüne bir de Türkiye Kömür İşletmeleri fiyatı üç katına çıkarırsa bu santral nasıl ayakta kalacak?”

“Bakan Oyuncu Değişikliği Dedi Ama Sonuç Çıkmadı”

MHP Soma Eski İlçe Başkanı Vedat Erdem, santralin üçüncü bir firmaya devri ve borçların yapılandırılması yönündeki iddialara da açıklık getirdi. Erdem, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar’ın Eylül ayında Soma’yı ziyaretinde “oyuncu değişikliğine gideceğiz” mesajı verdiğini hatırlattı.

Mevcut firmanın santrali sürdürülebilir şekilde işletemediğinin kabul edildiğini belirten Erdem, çok sayıda firmayla temas kurulduğunu ancak somut bir sonuca ulaşılamadığını söyledi. Bunun temel nedeninin mevcut ekonomik koşullar ve santralin ağır borç yükü olduğunu ifade eden Erdem, devredilecek firmaya 22 milyar lirayı aşan borcun yüklenmesinin yatırımcıyı caydırdığını dile getirdi.

“Santralin Varlıkları Göz Ardı Ediliyor”

Erdem, kamuoyunda gözden kaçtığını söylediği bir başka noktaya da dikkat çekti. Soma Termik Santrali’nin iki ayrı şalt sahasına sahip olduğunu belirten Erdem, ayrıca santrale özel inşa edilmiş bir baraj ve kül barajı bulunduğunu hatırlattı.

Son dönemde çıkarılan zeytinlik düzenlemelerine de atıfta bulunan Erdem, sadece şalt sahalarının dahi santralin mevcut değerinin birkaç katına ulaşabilecek stratejik önemde olduğunu savundu. Buna rağmen santralin bu hale gelmesini yönetimsel hatalara bağlayan Erdem, geçmişte firmaya “Bu işe girmeyin” yönünde telkinlerde bulunulduğu iddialarının da kamuoyunda konuşulduğunu söyledi.

Erdem, döviz artışı ve yanlış finansal planlama nedeniyle yalnızca şirketin değil, Soma’daki kamyoncudan esnafa kadar herkesin zarar gördüğünü belirterek, “Yanlış kararlar sadece bir şirketi değil, bir bölgeyi krize sürükledi” dedi.

“Müfettiş Gönderilmeli, Bürokratlar İncelenmeli”

Erdem, Soma Termik Santrali’nin 960 MW kurulu güce sahip olduğunu hatırlatarak, bölgenin enerji ve yakacak ihtiyacında önemli paya sahip olduğunu söyledi. Soma’nın Türkiye’nin enerji ve yakacak ihtiyacının yaklaşık yüzde 25’ini karşıladığını öne süren Erdem, santralin kapanmasının enerji arzı ve bölgesel ekonomi açısından ciddi bir burhan yaratacağını dile getirdi.

“Burada 3–4 milyon insanı etkileyen bir ekonomik yapı var. Bu mesele sadece bir şirket meselesi değil, bölgesel kriz meselesidir” dedi.

Erdem, hükümet kanadına açık çağrıda bulunarak Soma’ya bir müfettiş heyeti gönderilmesini istedi. Özellikle bürokratik kararların mercek altına alınması gerektiğini vurgulayan Erdem, şu ifadeleri kullandı:

“5–6 zenginin servetine servet katması için binlerce işçinin aç kalmasına göz yummak hangi kamu yararına hizmet eder? Bürokratların amacı nedir? Bu kararlar kime hizmet ediyor?”

Cumhur İttifakı’na da çağrıda bulunan Erdem, yaşanan sürecin siyasi sonuçlar doğurabileceğini belirterek, “Bu olay seçimlerde ciddi kan kaybına yol açabilir. Bir an önce el atılmalı” dedi.

Soma’daki belirsizliğin uzamasının hem ekonomik hem de sosyal açıdan daha büyük sorunlara yol açabileceğini vurgulayan Erdem, çözümün gecikmeden üretilmesi gerektiğini ifade etti.

“Tek Çözüm Kamulaştırma”

Gelinen noktada çözüm önerisini net biçimde ortaya koyan Erdem, santralin Elektrik Üretim A.Ş. (EÜAŞ) bünyesine alınarak kamulaştırılması gerektiğini söyledi.

Erdem’e göre model şu şekilde işlemeli:

Santral kamulaştırılmalı,

EÜAŞ tarafından revizyon yatırımı yapılmalı,

Verimlilik artırılmalı,

Ardından isterse yeniden satışa çıkarılmalı.

“Devlet önce burayı ayağa kaldırmalı. Sonrasında satacaksa satar. Torku’dan alacağını nasıl tahsil eder, o bizi ilgilendirmez. Bizi ilgilendiren Soma’da işsizliğin olmaması, çarkın dönmesi ve kaosun engellenmesi” dedi.

“Dağ Taş Kömür Ama Santral Çalışmıyor”

Soma’da kömür rezervi sıkıntısı olmadığını vurgulayan Erdem, Yeni Anadolu ve İmbat sahalarında ciddi rezerv bulunduğunu, ancak santral zarar ettiği için kömür alımını sürdüremediğini ifade etti.

“Dağ taş kömür ama santral çalışmıyor. Çünkü zarar ediyor. Devlet burada devreye girmek zorunda” diyen Erdem, mevcut şartlarda kamulaştırma dışında bir çözüm görünmediğini savundu.

“Bizim için önemli olan santralin çalışması, Soma’da istihdamın korunması ve bölgede kaos oluşmamasıdır. Şu an görünen tek çözüm kamulaştırmadır” ifadelerini kullandı.

“Santral Kapanırsa Bölgesel Çöküş Başlar”

MHP Soma Eski İlçe Başkanı Vedat Erdem, Soma’nın mevcut ekonomik durumuna ilişkin değerlendirmesinde tablonun giderek ağırlaştığını söyledi.

Erdem’in aktardığı bilgilere göre Soma son dönemde ciddi ölçüde göç veriyor. İlçeden yaklaşık 15 bine yakın kişinin ayrıldığı yönünde bilgiler aldıklarını belirten Erdem, emlak piyasasında kiralık konut sayısındaki artışın da bu durumu doğruladığını ifade etti.

“Soma’nın yüzde 80 geçim kaynağı yeraltı ve açık ocak kömür işletmeciliğidir” diyen Erdem, organize sanayi bölgesinin henüz gelişmediğini, birkaç fabrika dışında güçlü bir sanayi altyapısı bulunmadığını söyledi. Zeytin üretiminin ise yıllara göre değişkenlik gösterdiğini ve ilçeye istikrarlı, yüksek bir ekonomik katkı sağlamadığını dile getirdi.

Erdem’e göre Soma Termik Santrali’nin kapanması yalnızca ilçe ekonomisini değil, geniş bir coğrafyayı etkileyecek zincirleme bir kriz yaratacak. Soma’nın ekonomik olarak ciddi bir çöküntü yaşayacağını belirten Erdem, bu etkinin yalnızca Soma ile sınırlı kalmayacağını vurguladı.

Kınık ve Bergama başta olmak üzere Balıkesir’in Dursunbey ilçesinden Kütahya’nın Tavşanlı ilçesine kadar uzanan geniş bir hatta ekonomik daralma yaşanacağını ifade eden Erdem, “Bunun kaçışı yok. Bu bir gerçek ve artık bu gerçeğin görülmesi gerekiyor” dedi.

“Temiz Devir Yapılmalıydı”

MHP Soma Eski İlçe Başkanı Vedat Erdem, Kınık’taki Polyak Eynez Maden Ocağı’nda yaşanan gelişmelere ilişkin de çarpıcı değerlendirmelerde bulundu.

Erdem, Polyak Eynez sahasında işçilerin haklarını alamadıkları gerekçesiyle eyleme geçtiğini belirterek, sürecin devir aşamasında yapılan hatalardan kaynaklandığını savundu.

Sahanın hisselerini devreden FİBA Holding’in Çinli bir firmayla yaklaşık üç ay süren görüşmeler sonucunda devir işlemini gerçekleştirdiğini hatırlatan Erdem, devir öncesi işçi alacaklarının eksiksiz ödenmesi gerektiğini söyledi.

“Böylesine büyük bir holding, finans dünyasında adı bilinen bir şirket, devretmeden önce Aralık ayına kadar olan işçi haklarını niye ödemedi?” diye soran Erdem, taşıyıcı ve nakliyecilerin alacaklarının da kapatılması gerektiğini ifade etti.

Erdem, yeni gelen Çinli firmanın geçmiş dönem borçlarını üstlenmediğini ya da ödemeleri zamana yaymaya çalıştığını belirterek bunun sahada huzursuzluğa yol açtığını söyledi.

Devir süreçlerinin yalnızca şirketler arasında gerçekleşmediğini, aynı zamanda kamu otoritelerinin denetiminden geçtiğini hatırlatan Erdem, hem Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nın hem de Türkiye Kömür İşletmeleri’nin bu süreci denetlemesi gerektiğini dile getirdi.

“Devrederken bu işçilerin haklarını ödedin mi? İşyerini borçsuz teslim ettin mi? İnsanlarla helalleştin mi? Bunların sorulması lazım” dedi.